Malassezia furfur – dlaczego powoduje choroby?

Malassezia furfur to grzyb zaliczany do rodziny drożdżaków. Jest organizmem należącym do tzw. biofilmu naszej skóry, jest więc mikroorganizmem obecnym na skórze praktycznie każdej zdrowej osoby. Nauka opisała jednoznaczny związek tego patogenu z występowaniem różnych stanów chorobowych skóry. Istotnym dla zapamiętania jest jednak fakt, iż sama obecność grzyba nie jest czynnikiem bezpośrednio wywołującym choroby skóry.

Malassezia furfur – opis i charakterystyka grzyba

Malassezia furfur zaliczana jest do rodzaju Malassezia, stanowiących główną populację grzybów obecnych na naszej skórze. Kiedyś grzyb ten znany był jako Pityrosporum ovale i opisywano jego związek w występowaniem wielu stanów chorobowych skóry.

Obecne dermatologia zwraca szczególny związek na nadmierną proliferację drożdżaków rodzaju Malassezia z występowaniem objawów klinicznych następujących chorób:

  • Łupieżu pstrego,
  • Zapaleniem mieszków włosowych o etiologii grzybiczej,
  • Łojotokowym zapaleniem skóry.Malassezia furfur - Dlaczego powoduje choroby?

Drożdżaki z tej grupy możliwe są do identyfikacji drogą badań biologii molekularnej, identyfikacji przy pomocy fluorescencji w lampie Wooda lub badaniem histopatologicznym tkanek objętych procesem chorobowym. Badanie mikologiczne obejmuje przede wszystkim ocenę zeskrobin z centrum oraz brzegów zmian klinicznych i obserwacji pod mikroskopem. Specjalista mikrobiologii rozpoznaje Malassezia furfur głównie na podstawie charakterystycznych czynników morfologicznych.

Schorzenie dermatologiczne wywoływane przez M. furfur Objawy Lokalizacja Czynniki ryzyka
Łupież pstry Różowe, później białe plamy o łuszczącej powierzchni, Tułów, szyja, twarz, Wysoka temperatura, płeć męska, wiek nastoletni i średni,
Łojotokowe zapalenie skóry Świąd, obecność zaczerwienionej, tłustej i okresowo łuszczącej się skóry, Twarz, skóra głowy Okres zimowy, wiek nastoletni i średni, czynniki genetyczne,
Łupież zwykły Drobnopłatkowe łuszczenie się naskórka, obecność drobnych płatków naskórka na włosach, Skóra głowy, Czynniki genetyczne, stosowanie niektórych szamponów i preparatów kosmetycznych.

Malassezia furfur – kiedy doprowadza do choroby?

Malassezia furfur jako grzyb oportunistyczny nie zawsze doprowadza do rozwoju infekcji grzybiczej naszej skóry. Praktycznie każdy z nas objęty jest kolonizacją przez ten patogen, a rozwój choroby i dermatologicznych zmian klinicznych wymaga zaistnienia szczególnych okoliczności. Grzyb ten dla rozwoju i odżywiania się wymaga kwasów tłuszczowych. Ze względu na niezdolność tego organizmu do autonomicznej ich produkcji, grzyb ten chętnie kolonizuje okolice bogate w gruczoły łojowe – a więc twarz, skórę owłosioną głowy oraz skórę tułowia.

Choroba rozwija swoje objawy, gdy przełamana zostanie przez niego bariera odpornościowa.

Najczęściej ma to związek z nadmiernym wzrostem kolonii grzyba, co jest bezpośrednio skorelowane ze znanymi czynnikami ryzyka wywoływanych przez Malassezia furfur infekcji.

Ze znanych czynników ryzyka rozwoju infekcji grzybiczej Malassezia furfur należy wymienić:

  • wiek pomiędzy 20 a 50-tym rokiem życia,
  • przebywanie w strefach klimatu gorącego/tropikalnego lub też aktualna pora roku (np. zimą obserwuje się częstsze występowanie ŁZS, a łupieżu pstrego – latem),
  • obecność innych schorzeń zapalnych skóry – np. AZS.

Wszystkie te czynniki ryzyka związane są głównie z natężoną aktywnością gruczołów łojowych w zdefiniowanych grupach wiekowych oraz w podanych warunkach temperatury i wilgotności powietrza. Duże znaczenie ma również osobniczo-zmienna konstytutywna aktywność gruczołów łojowych, skład sebum oraz właściwości układu odpornościowego.

Sprawdź domowe sposoby na łupież pstry.

Malassezia-furfur

Malassezia furfur – leczenie i zapobieganie grzybicy skóry.

Malassezia furfur leczona jest wyłącznie w sytuacji, gdy kolonizacji towarzyszą objawy kliniczne. Objawy te specyficznie związane są ze symptomatologią poszczególnych chorób o etiologii grzybiczej – łupieżu pstrego, łojotokowego zapalenia skóry lub innych.

„Każda osoba borykająca się z łupieżem pstrym lub łojotokowym zapaleniem skóry musi pamiętać o kompleksowym charakterze tych schorzeń. Nie sama obecność drożdżaków w obrębie naskórka jest kryterium decydującym o włączeniu inwazyjnego leczenia miejscowego lub systemowego. W kontekście drożdżaków Malassezia leczenie zależy wyłącznie od faktu zaistnienia choroby oraz podatności patogenu na różne rodzaje i protokoły zastosowanego leczenia…”mówi Marta Urbanowicz, kosmetolog

Najczęściej zadawane pytania specjalistom przez pacjentów:

1. Czy cierpiąc na łojotokowe zapalenie skóry muszę obawiać się uogólnionej infekcji Malassezia furfur?

Niekoniecznie, Malassezia furfur jest drożdżakiem oportunistycznym, a więc dla wywołania stanu chorobowego wymaga optymalnych miejscowych warunków dla rozwoju. Skuteczne leczenie ŁZS lub obecność tej choroby u np. członków rodziny nie musi być skorelowana z rozwojem łupieżu pstrego lub co gorsza – grzybic uogólnionych, które związane są z ciężkimi niedoborami odporności (np. AIDS). W prewencji nawrotowego lub postępującego przebiegu infekcji szczególnie dobrze sprawdzają się kosmetyki  pochodzenia naturalnego – np. kremy, balsamy lub oliwki.

2. Czy zakażenie Malassezia furfur jest zaraźliwe?

Absolutnie nie! Występowanie łupieżu pstrego, zwykłego lub też łojotokowego zapalenia skóry zależy od różnych czynników, a sam drożdżak występuje na powierzchni skóry każdego z nas. Zarażenie się szczepem patogennym jest niemożliwe. Choroba wystąpi, gdy dojdzie do osłabienia mechanizmów odpornościowych  skóry – np. poprzez przesuszenie, zaburzenie pH lub też pojawienie się mikrouszkodzeń. Tylko regularna pielęgnacja, odżywianie i nawilżanie skóry jest w stanie wyeliminować ryzyko infekcyjnej grzybicy. Dermokosmetyki stworzone z często prostych, naturalnych składników wykazują najwyższą skuteczność w prewencji pierwotnej oraz nawrotowej infekcji Malassezia furfur.

3. Jakie w przypadku infekcji Malassezia furfur leczenie okaże się skuteczniejsze – uogólnione, czy miejscowe?

W terapii zakażeń i chorób wywołanych Malassezia furfur zastosowanie znajdują różnorodne preparaty lecznicze. Ketokonazol lub mikonazol zawarte są w preparatach stosowanych miejscowo, podobnie zresztą wraz z innymi substancjami w lekach mających postać tabletek. Leczenie ogólnoustrojowe nie zawsze okazuje się skuteczniejsze, a zawsze związane jest z częstszym występowaniem działań niepożądanych! Mając na uwadze ogólną profilaktykę – szczególnie grzybic nawrotowych, rekomendowane jest regularne stosowane odpowiednich dermokosmetyków. Uwzględniając ŁZS i łupież pstry dobrze jest wybrać naturalne kosmetyki – głównie o profilu nawilżającym, regenerującym oraz odżywczym.


Bibliografia

  1. Rizzato G., Zakażenia grzybicze u pacjentów po przeszczepie – rola liposomalnej postaci amfoterycyny B w erze nowych leków przeciwgrzybiczych, 2004
  2. Nowicki R., Dermatofitozy praktycznie: zakażenia grzybicze skóry i paznokci podstawy diagnostyki i terapii, 2013
  3. Jagielski T., Rup E., Macura A.B., Bielecki J., Charakterystyka grzybów z rodzaju Malassezia I. Aspekty mikrobiologiczne i immunologiczne, 2013
  4. Brzeziński P., Sinjab A.T., Atypowe postaci łupieżu pstrego, 2013

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *